Oznaki rozpoznawcze II Korpusu
Wprowadzenie
W czasie Drugiej Wojny Światowej w wielu armiach świata stosowano oznaki rozpoznawcze malowane na pojazdach i naszywane na rękawach mundurów. W Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie (PSZ) wzorowano się na oznakach armii brytyjskiej. Stosowano system oznaczeń podobny do jednostek brytyjskich i kanadyjskich. Na górze rękawów umieszczano w wojskach lądowych czerwony pasek z napisem "POLAND". Wygladał on podobnie do brytyjskich naszywanych "Shoulder Title" z nazwą pułku ("ESSEX", "K.O.S.B.", "DURHAM") na czerwonym tle. Dodatkowo stosowano oznakę wielkiej jednostki na rękawie i oznaki pułków kawalerii i pancernych na berecie i na kołnierzach.
Orły
Orły noszono przede wszystkim na czapkach. W trakcje bitwy pod Monte Cassino żołnierze nosili furażerki z orłami metalowymi. Broń pancerna - czarne berety z takimi samymi orlami. W 1945 roku wprowadzono berety khaki dla piechoty. Na nich naszywano białego orła na tle khaki. W broni pancernej i kawalerii naszywano takiego samego orła na tle czarnym.
W II Korpusie Polskim orły na hełmach były malowane od szablonu, kolorem białym, ich wzór był uproszczony. Nie wszyscy żołnierze mieli namalowane orły, większość miała hełm bez oznaczeń. Na zdjęciach widać żołnierzy z tego samego oddziału z namalowanym orłem i bez orła.
Shoulder Title
Pierwotnie w Armii Brytyjskiej "Shoulder Title" był metalowy i nasuwany na naramiennik. Na początku wojny oznaki te były bardzo restrykcyjnie zwalczane przez dowództwo. Oddziały chciały jednak zachować swoją tożsamośc i dumę w szaroburej masie mundurów Khaki Drill i Battle Dress. Ostatecznie w połowie wojny ustaliły się naszywane oznaki na górze rękawa, pod naramiennikiem. Panowała wśród nich duża róznorodnośc matariałów, kształt i napis były jednak zblizone. W wojsku Kanadyjskim stosowano naszywke "CANADA" na tle maskujacym pod "Shoulder title" w kolorach pułku ("48th LOYAL EGMONTON" itd.), lub też samą naszywke, bez "Shoulder Title". W Wojsku Polskim metalowe shoulder title stosowano w SBSK w Afryce i w Legii Oficerskiej (zdjęcia poniżej). Później stosowano czerwona naszywkę z białym napisem "POLAND".
Oznaki Wielkich Jednostek
Oznaki wielkich jednostek to oznaki dywizji, samodzielnych brygad lub korpusu/armii w samodzielnych batalionach lub pułkach . Noszono je w Armii Brytyjskiej i w Armii Kanadyjskiej pod "Shoulder Title", na obydwóch rękawach. W Wojsku Polskim na lewym rękawie. Na prawym rękawie, bądż pod oznaką wielkiej jednostki na lewym rękawie noszono oznaki honorowe lub mniejszych jednostek. W II Korpusie Polskim po bitwie o Monte Cassino na prawym rękawie noszono "Tarczę Krzyżowców", oznakę rozpoznawczą 8 Armii Brytyjskiej. Była to oznaka honorowa, którą nagrodzono korpus po zwycięskiej bitwie.
Oznaki Pułkowe, Broni i Pamiątkowe
Pułki kawalerii nosiły swoje proporczyki pułkowe na kołnierzach i na berecie na lewo od orła. Pułki pancerne nosiły proporczyki na kołnierzach i romb z znakiem pułku na lewej stonie bereta. Oznaki te noszono na mundurze wyjściowym, szczególnie po wojnie. Piechota i inne bronie nosiły patki na kołnierzach w odpowiednich barwach. W trakcie walk na mundurach stosowano tylko naszywki "POLAND" i, nie zawsze, oznaki wielkich jednostek. Oznaki broni noszono czasem, oznaki pułków bardzo rzadko. Na zdjęciach widać żołnirzy tego samego oddziału z oznakami i bez oznak.
Oznaki Pamiątkowe, w formie krzyży lub medali były noszone na środku lewej kieszeni marynarki munduru pod jej klapką.
Wyjątki
Żołnierze w strojach roboczych i kombinezonach drelichowych pancernych nie nosili ma mundurze żadnych oznaczeń, także i stopnia. Narodowośc i stopień żołnierza można było poznac po berecie lub furażerce.
Zdjęcia
Zdjęcia z kolekcji Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie przedstawiaja komplety oznak stosowanych w poszczególnych jednostkach.
Tekst i zdjęcia © Wojciech Bułhak 2009
Odznaka 1 Kompanii Commando
Odznaka 12 Pułku Ułanów
Odznaki ? II Korpusu
Odznaki 15 Pułku Ułanów 1944 5 Kresowej Dywizji Piechoty
Odznaki 2 Brygady Pancernej - dowództwo
Odznaki 2 Korpusu Polskiego
Odznaki 3 Dywizji Strzelców Karpackich
Odznaki 3 Pułku Ułanów
Odznaki 4 Wołyńskiej Brygady Piechoty 5 Kresowej Dywizji Piechoty
Odznaki 5 Kresowej Dywizji Piechoty
Odznaki 5 Batalionu ckm 5 Kresowej Dywizji Piechoty
Odznaki 6 Lwowskiej Brygady Piechoty 5 Kresowej Dywizji Piechoty
Odznaki 6 Pułku Pancernego Dzieci Lwowskich, @ Brygady Pancernej
Odznaki 7 Zapasowej Dywizji Piechoty i Szkoły Junaków i Szkoły Młodszych Ochotniczek
Odznaki 7 Pułku Ułanów
Odznaki 7 Pułku Pancernego (romb) i jednostek 2 Dywizji Pancernej
Odznaki Armii Polskiej Na Wschodzie
Odznaki Armijnej Grupy Artylerii 2 Korpusu Polskiego
Odznaki 14 Wielkopolskiej Brygady Pancernej
Odznaka ? 15 Pułku Ułanów ?
Odznaki Legii Oficerskiej - Afryka 1941
Odznaki Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich - Tobruk 1941
Odznaka ? Saperów
Odznaka ?
Odznaka ?
Odznaki 15 Poznańskiego Pułk Ułanów
Odznaki 5 Kresowej Dywizji Piechoty
Odznaki Karpackich Ułanów
Odznaki Pułk 4 Pancerny Skorpion, 2 Brygada Pancerna
Odznaki Zaopatrzenia Artylerii
Odznaki Żandarmerii II Korpusu Polskiego
Oznaki Stopni WP
Dokumentacja
- II Korpus Polski
- --Organizacja
- --Umundurowanie
- ----Oznaki rozpoznawcze
- --Uzbrojenie lekkie
- --Uzbrojenie ciężkie
- Fallschirmjäger
- --Fallschirmjäger Photos 1
- --Fallschirmjäger Photos 2
- --Fallschirmjäger Photos 3
